Prawo pacjenta do opieki duszpasterskiej

Michał Grabiec        31 października 2021        Komentarze (0)

Prawo pacjenta do opieki duszpasterskiej to jedno z najbardziej specyficznych uprawnień, które prawodawca wpisał do ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Nie jest to przypadek, bo faktycznie duża część naszego społeczeństwa odczuwa potrzebę doznawania takiej czy innej formy życia religijnego. Nie do końca wiadomo jaka część, gdyż szacunki dotyczące religijności Polek i Polaków są mocno nieaktualne.

Kościół katolicki w naszym kraju często używa argumentu, że ponad 90 % populacji to katolicy, jednak nie jest to raczej zgodne z prawdą. Co ciekawe, w sąsiednich dla Śląska Czechach, jako niewierzący deklaruje się zdecydowana większość tamtejszych mieszkańców. Ale to tytułem ciekawostki.

Zgodnie z ustawą:

„Pacjent przebywający w podmiocie leczniczym wykonującym działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej ma prawo do opieki duszpasterskiej.”

Prawo to dotyczy zatem pacjentów „szpitalnych”. Nie możemy zatem zażądać rozmowy z kapłanem podczas rutynowej wizyty u ginekologa czy psychiatry.

Jednak przepisy prawa (ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej) zobowiązują szpitale do zapewnienia prawa do wykonywania praktyk religijnych i korzystania z posług religijnych. Ustawa rozszerza ten obowiązek w następujący sposób:

„W celu umożliwienia udziału zainteresowanych chorych i podopiecznych we Mszy św. i w innych zbiorowych praktykach religijnych, kierownicy właściwych zakładów państwowych przeznaczą odpowiednie pomieszczenia na kaplice, a w wyjątkowych wypadkach udostępnią do tego celu inne pomieszczenia.”

Powszechnie widoczne w szpitalnych krajobrazach kaplice mają zatem wyraźną podstawę prawną. W niektórych placówkach zorganizowano te miejsca w taki sposób, że mogą być w nich praktykowane obrządki różnych wyznań. Jednak ustawa zawiera też przepis nakazujący kierownikowi szpitala zatrudnienia kapelana katolickiego wskazanego przez odpowiedniego biskupa.

Prawo pacjenta do opieki duszpasterskiej

Można mieć duże wątpliwości czy ten przepis powinien pozostać w takim kształcie w polskim porządku prawnym. Koszt zatrudnienia kapelana na pełen etat to mniej więcej dwa etaty pielęgniarskie. Każdy może sobie odpowiedzieć, która z tych funkcji jest bardziej kluczowa z punktu widzenia zadań szpitala.

System publicznej ochrony zdrowia jest ponadto niedofinansowany i należy szukać oszczędności tam gdzie jest to racjonalne. Wydaje się, że bogata instytucja, taka jaką jest polski Kościół mogłaby wziąć na swoje barki ciężar opłacenia duchownego. Ale to wymagałoby zmiany ustawy, a na to się w obecnej rzeczywistości politycznej zwyczajnie nie zanosi.

Na czym polega prawo pacjenta do opieki duszpasterskiej?

Pacjent ma zatem prawo otrzymać informację jak może nawiązać z kapłanem, kiedy jest możliwe spotkanie i udzielenie pomocy religijnej. W praktyce trudno może być zorganizowanie bezpośredniego spotkania z pastorem, popem czy duchownym buddyjskim. W przypadku wyznań mniej powszechnych, administracja szpitala powinna dysponować kontaktem telefonicznym do kapłanów tych wyznań i umożliwić przynajmniej rozmowę telefoniczną.

Pacjentowi nie można w żadnym wypadku narzucić obowiązku korzystania z religijnych procedur czy obyczajów. Kilka lat temu głośny był proces, w którym pacjent pozwał szpitala, o to, że w obawie rychłej śmierci pacjenta, umożliwiono kapłanowi udzielenie pacjentowi ostatniego namaszczenia. Pacjent jednak wyzdrowiał i pozwał szpital o naruszenie dóbr osobistych. Niezadowolony z udzielonej mu posługi zażądał zadośćuczynienia z tego tytułu.

Pacjent ostatecznie przegrał ten proces, jednak z uzasadnienia wyroku wynikało, że takie roszczenie może być uzasadnione – w tym przypadku sąd ocenił, że pacjent chciał się bezpodstawnie wzbogacić i nie doznał żadnej szkody związanej z udzieleniem namaszczenia.

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Grabiec Legal Kancelaria Radcy Prawnego Michał Grabiec Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Grabiec Legal Kancelaria Radcy Prawnego Michał Grabiec z siedzibą w Katowicach.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem m.grabiec@grabiec-legal.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: