Czy na pewno wiesz, jak uzyskać dokumentację medyczną ze szpitala? A może myślisz, że Twoja historia choroby należy do Ciebie? Spis treści
- Prawa pacjenta związane z dokumentacją medyczną
- Jak wygląda udostępnianie dokumentacji medycznej?
- Przechowywanie dokumentacji medycznej – jak długo?
- Kto jest właścicielem dokumentacji medycznej i dlaczego ma to znaczenie?
- Jak uzyskać dokumentację medyczną ze szpitala – krok po kroku ?
- Co zrobić, gdy lekarz nie chce wydać dokumentacji medycznej?
- Komu nie można udostępnić dokumentacji medycznej pacjenta?
- Pierwsza kopia za darmo oraz aktualne koszty udostępniania dokumentacji
- Naruszenie praw pacjenta a droga do odszkodowania
Choć to Twoje ciało i Twoje zdrowie, w świetle prawa jesteś tylko bohaterem cudzych notatek, których szpital strzeże czasem niczym tajemnicy państwowej. W teorii uzyskanie kartoteki to formalność. W praktyce pacjenci regularnie alarmują mnie o bezprawnych trudnościach. Dlaczego? Dokumentacja medyczna do odszkodowania to kluczowy dowód, który potrafi obnażyć błąd w sztuce medycznej. Jakie prawa ma pacjent w starciu z medyczną machiną i jak skutecznie odebrać to, co powinno być jawne? Przeczytaj.
Prawa pacjenta związane z dokumentacją medyczną
Możesz uważać, że udostępnianie dokumentacji medycznej przez szpital jest zadaniem prostym i nienastręczającym zbytnich trudności. W teorii masz rację. W praktyce kilkukrotnie przytrafiła mi się sytuacja, że pacjenci dzwonili lub pisali maile, skarżąc się (najczęściej na szpital), który piętrzył trudności w uzyskaniu dokumentacji medycznej. Dokumentacja medyczna niejednokrotnie może skrywać prawdę o błędzie w sztuce medycznej, stąd zdarzają się próby utrudnienia dostępu do niej. Tymczasem to właśnie dokumentacja medyczna do odszkodowania często stanowi kluczowy dowód w sprawach o błąd medyczny. Jakie prawa ma pacjent w związku z dokumentacją medyczną? Komu dokumentacja medyczna może zostać przekazana i w jakiej formie? Przedstawiamy zasady prowadzenia dokumentacji medycznej.
Zasada podstawowa i wynikająca wprost z przepisów – „Pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych”. Próby ograniczenia tego dostępu mają charakter bezprawny. Oprócz pacjenta, dostęp do dokumentacji medycznej, także z archiwum, przysługuje jego przedstawicielowi ustawowemu oraz osobie upoważnionej przez pacjenta.
Po śmierci pacjenta, dostęp do dokumentacji medycznej przysługuje osobom upoważnionym za życia. Ustawa nie wymaga, aby takie upoważnienia miały charakter pisemny. Dla bezpieczeństwa polecam jednak sporządzenie takiego upoważnienia w formie pisemnej. Ponadto warto pamiętać, że właściwie przygotowane upoważnienie do odbioru dokumentów medycznych pozwala uniknąć biurokratycznych sporów w rejestracji. Prawo dostępu do dokumentacji medycznej mają także wskazane w ustawie podmioty takie jak np. lekarze udzielający świadczeń, NFZ, Sądy, Prokuratury, ZUS itp.
Jak wygląda udostępnianie dokumentacji medycznej?
Dokumentację medyczną udostępnia się:
- do wglądu, w tym także do baz danych w zakresie ochrony zdrowia, w siedzibie podmiotu leczniczego;
- poprzez sporządzenie jej wyciągów, odpisów lub kopii;
- poprzez wydanie oryginału za pokwitowaniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu.
Przechowywanie dokumentacji medycznej – jak długo?
Jak wygląda przechowywanie dokumentacji medycznej? Dokumentacja medyczna najczęściej przechowywana jest przez 20 lat od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano ostatniego wpisu. Czasami ten okres jest inny – zalecenia czy skierowania przechowywane są przez okres 5 lat. Szczegółowe regulacje oraz wyjątki od tej zasady (np. dotyczące dokumentacji dzieci do lat 2 czy zdjęć rentgenowskich) określają przepisy, o czym szerzej przeczytasz w artykule omawiającym przechowywanie dokumentacji medycznej.
Powinieneś pamiętać, że za zawinione naruszenie praw pacjenta pacjent może żądać stosownego zadośćuczynienia na podstawie przepisów ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Więcej o tego typu roszczeniach pisałem w jednym z poprzednich wpisów pt.: Naruszenie praw pacjenta jako źródło odpowiedzialności cywilnej. Mój blog o prawie medycznym jest źródłem rzetelnych informacji dotyczących praw pacjenta, które opisuję, bazując na swoich doświadczeniach prawniczych. Dowiesz się tutaj więcej na tematy, takie jak błąd jatrogenny, błąd lekarski, czy odszkodowanie od dentysty.
Kto jest właścicielem dokumentacji medycznej i dlaczego ma to znaczenie?
Wielu pacjentów żyje w błędnym przekonaniu, że skoro historia choroby dotyczy ich własnego ciała i zdrowia, to fizyczne dokumenty są ich własnością. Nic bardziej mylnego. To, kto jest właścicielem dokumentacji medycznej, wprost definiuje ustawa – właścicielem i podmiotem odpowiedzialnym za prowadzenie oraz przechowywanie kartoteki jest placówka medyczna (szpital, przychodnia czy prywatny gabinet). Pacjentowi przysługuje natomiast bezwzględne, niezbywalne prawo podmiotowe do dostępu do zawartych tam danych. Zrozumienie tej różnicy pozwala lepiej pojąć zasady wydawania dokumentacji medycznej pacjentowi. Szpital nie może odmówić wglądu, ale ma obowiązek chronić fizyczne nośniki danych przed zniszczeniem lub zagubieniem, stąd wydanie oryginału jest sytuacją wyjątkową i obwarowaną ścisłymi procedurami.
Jak uzyskać dokumentację medyczną ze szpitala – krok po kroku ?
Wielu pacjentów zastanawia się, jak uzyskać dokumentację medyczną ze szpitala sprawnie i bez zbędnej straty czasu. Choć wniosek można złożyć ustnie, dla celów dowodowych zawsze rekomenduję formę pisemną lub elektroniczną.
Gdy analizujemy przypadek, jak uzyskać dokumentację medyczną ze szpitala, pierwszym krokiem powinno być pobranie ze strony internetowej danej placówki dedykowanego formularza wniosku. Jeśli szpital takiego nie posiada, wystarczy napisać pismo odręcznie lub na komputerze, wskazując swoje dane, dokładny okres hospitalizacji oraz oddział, na którym przebywaliśmy. Wniosek należy złożyć w kancelarii szpitala za potwierdzeniem odbioru na kopii lub wysłać listem poleconym.
A jak uzyskać dokumentację medyczną z przychodni?
Z kolei procedura opisująca, jak uzyskać dokumentację medyczną z przychodni POZ lub specjalistycznej, bywa prostsza, lecz również wymaga oficjalnego zgłoszenia. W mniejszych placówkach udostępnianie dokumentacji medycznej następuje często „od ręki” lub w ciągu kilku dni roboczych.
Co zrobić, gdy lekarz nie chce wydać dokumentacji medycznej?
W codziennej praktyce prawniczej zdarzają się sytuacje kryzysowe, w których lekarz nie chce wydać dokumentacji medycznej, tłumacząc to brakiem czasu, procedurami wewnętrznymi lub po prostu odmawiając bez podania jasnej przyczyny.
Co zrobić w takiej sytuacji?
- Zażądaj odmowy na piśmie
- Powołaj się na ustawę
- Złóż skargę do Rzecznika Praw Pacjenta
Komu nie można udostępnić dokumentacji medycznej pacjenta?
Ochrona danych medycznych podlega rygorystycznym obostrzeniom. Równie ważne jak wiedza o tym, komu przysługuje wgląd, jest świadomość, komu nie można udostępnić dokumentacji medycznej pacjenta. Przepisy prawa chronią prywatność chorego nawet przed najbliższą rodziną, jeśli pacjent nie wyraził jednoznacznej zgody. Oznacza to, że bez stosownego upoważnienia dokumentów nie otrzyma małżonek, rodzeństwo, dorosłe dzieci ani rodzice pełnoletniego pacjenta.
Pierwsza kopia za darmo oraz aktualne koszty udostępniania dokumentacji
Jak uzyskać dokumentację medyczną? Wspomniane wcześniej maksymalne stawki opłat za kserokopie (ok. 80 groszy za stronę) czy wyciągi dotyczą sytuacji, w których pacjent wnioskuje o dokumentację po raz kolejny. Najważniejszy dla pacjentów przywilej finansowy wynika jednak z nowelizacji przepisów sprzed kilku lat: pierwsza kopia dokumentacji medycznej w żądanym zakresie jest całkowicie bezpłatna. Placówka medyczna nie ma prawa pobrać ani grosza za pierwsze wydanie historii choroby, wyników badań laboratoryjnych czy opisów zabiegów. Jeśli szpital żąda opłaty za pierwszy pakiet dokumentów, działa niezgodnie z prawem.
Naruszenie praw pacjenta a droga do odszkodowania
Zasady wydawania dokumentacji medycznej pacjentowi są fundamentem przejrzystości w relacji lekarz-pacjent. Utrudnianie dostępu do historii leczenia, zwlekanie z jej wydaniem czy bezprawne żądanie opłat to nie tylko błędy administracyjne a bezpośrednie naruszenie praw pacjenta.
Jeśli placówka medyczna celowo blokuje wydanie dokumentów, aby ukryć błąd medyczny lub opóźnić złożenie pozwu, pacjent ma prawo ubiegać się o zadośćuczynienie za samo naruszenie jego praw, niezależnie od głównego procesu o błąd w sztuce lekarskiej.
Pamiętaj, że spójna, kompletna i szybko uzyskana dokumentacja medyczna to Twoje najważniejsze narzędzie w walce o sprawiedliwość, zdrowie i należną rekompensatę finansową.